Naar de inhoud
Normalex

Zoek een tool of een gids

Jaarlijkse antiwitwasvragenlijst: het kantoor voorbereiden

De verplichtingen van het kantoor volgens de wet van 18 september 2017 en de regels van de balies, één voor één aan te duiden, met een voorbereidingsverslag voor het dossier van het kantoor.

Wat de regel zegt

Regels gecontroleerd op 07/10/2026

Vanaf 2027 beantwoordt elke Belgische advocaat jaarlijks een online antiwitwasvragenlijst van de balies. Er is een vrijwillige fase gepland, waarschijnlijk van november 2026 tot maart 2027 (AVOCATS.BE, 10/09/2026). De vragen zijn nog niet openbaar.

Deze lijst volgt de verplichtingen van het kantoor volgens de wet van 18 september 2017 en de regels van de balies (versie 2026-10). Duid voor elke lijn gedaan, te doen of niet van toepassing aan: wat ontbreekt, komt met de volgende stap en de bron.

Uw balie
Uw kantoor

De verplichtingen

Duid de stand van elke lijn aan. Een lijn zonder aanduiding telt als te doen.

Toepassingsgebied

  1. Het kantoor weet welke van zijn praktijkdomeinen activiteiten van art. 5, §1, 28° omvatten

    Wettelijke verplichting · art. 5 §1 28°; OVB Codex art. 67

  2. Bij het openen van elk nieuw dossier wordt een controle van het toepassingsgebied vastgelegd

    Goede praktijk · art. 5 §1 28°

Risicobeoordeling

  1. Een schriftelijke algemene risicobeoordeling behandelt de cliënten, de diensten en verrichtingen, de landen en de kanalen, met de factoren van bijlagen I tot III

    Wettelijke verplichting · art. 16; art. 17

  2. De algemene beoordeling wordt bijgewerkt, met een datum voor de volgende herziening, en kan aan de stafhouder worden voorgelegd

    Wettelijke verplichting · art. 17

  3. Een gedocumenteerde methode beoordeelt het risico van elke cliënt en elk dossier, in samenhang met de algemene beoordeling

    Wettelijke verplichting · art. 19 §2

Beleid en procedures

  1. Schriftelijke gedragslijnen, procedures en interne controlemaatregelen behandelen de cliëntacceptatie, de waakzaamheid, de melding, de bewaring en de interne controle

    Wettelijke verplichting · art. 8 §1, §2 1°

  2. Een lid van het hoger leidinggevend personeel heeft het beleid bekrachtigd, en de doeltreffendheid ervan wordt gecontroleerd

    Wettelijke verplichting · art. 8 §3, §4

Verantwoordelijken en interne melding

  1. Er is voor het kantoor een verantwoordelijke op het hoogste niveau aangeduid

    Wettelijke verplichting · art. 9 §1

  2. Er is een AMLCO (antiwitwasverantwoordelijke) aangeduid, met de integriteit, deskundigheid, beschikbaarheid en bevoegdheden die de rol vraagt

    Wettelijke verplichting · art. 9 §2, §3

  3. Het personeel kan een inbreuk melden via een intern kanaal en kent het externe kanaal van de balie

    Wettelijke verplichting · art. 10; art. 90

Personeel en opleiding

  1. Het personeel voor wie de functie het vereist, is opgeleid in de wet, de interne procedures, de alarmsignalen en de manier van melden

    Wettelijke verplichting · art. 8 §2 3°; art. 11

  2. De integriteit van het personeel wordt nagegaan bij aanwerving en toewijzing, in verhouding tot de functie

    Wettelijke verplichting · art. 8 §2 2° b)

  3. Elke advocaat behaalt minstens 1 punt witwaspreventie in het gerechtelijk jaar (1 september tot 31 augustus)

    Regel van de balie · OVB Codex art. 53

  4. Elke advocaat behaalt minstens 2 punten witwaspreventie in de periode 2026 tot 2028, ingevoerd in LGO

    Regel van de balie · AVOCATS.BE Code art. 3.27 §1

Cliëntenonderzoek en waakzaamheid

  1. Een procedure bepaalt hoe cliënten en lasthebbers worden geïdentificeerd en geverifieerd, wanneer, en de beperkte gevallen van uitgestelde verificatie

    Wettelijke verplichting · art. 21-27; art. 30; art. 31; art. 37 §1

  2. Een procedure behandelt de uiteindelijke begunstigden, de toegang tot het UBO-register werkt en afwijkingen gaan naar de stafhouder

    Wettelijke verplichting · art. 23; art. 29; art. 74/1

  3. Cliënten, lasthebbers en uiteindelijke begunstigden worden gecontroleerd (politiek prominente persoon en financiële sancties), met een aangeduide bron

    Wettelijke verplichting · art. 8 §1 3°; art. 41

  4. Een procedure bepaalt de versterkte maatregelen voor derde landen met een hoog risico, staten met lage belastingen en politiek prominente personen

    Wettelijke verplichting · art. 38; art. 39; art. 41

  5. Cliënten worden vóór de start geïnformeerd over het antiwitwaskader, de verzamelde gegevens en hoe lang die worden bewaard

    Regel van de balie · OVB Codex art. 71

  6. De doorlopende waakzaamheid is georganiseerd: wat een bijwerking van een dossier uitlokt en hoe vaak dossiers worden herzien

    Wettelijke verplichting · art. 35; AMLR art. 26(2)

  7. Als het kantoor een beroep doet op derde zaakaanbrengers, ontvangt het hun informatie onmiddellijk en blijft het eindverantwoordelijk

    Wettelijke verplichting · art. 42-44

Atypische verrichtingen en melding

  1. Er is een model voor de schriftelijke analyse van atypische verrichtingen

    Wettelijke verplichting · art. 45; art. 46

  2. Iedereen kent de meldingsweg: een vermoeden gaat naar de stafhouder, de tussenkomst stopt en de cliënt wordt nooit ingelicht

    Wettelijke verplichting · art. 52; art. 53; art. 55

Bewaring en contanten

  1. De gegevens worden 10 jaar bewaard en daarna gewist, en het kantoor kan binnen de termijn van de CFI zeggen of er de voorbije 10 jaar een relatie bestond

    Wettelijke verplichting · art. 60-63

  2. Er wordt geen betaling in contanten boven 3.000 € aanvaard, en vastgoedprijzen worden alleen per overschrijving of cheque betaald

    Wettelijke verplichting · art. 66 §2; art. 67; OVB Codex art. 73

Controles van de balie

  1. Vragenlijsten van de stafhouder worden binnen de gestelde termijn beantwoord

    Regel van de balie · OVB Codex art. 72

  2. Het kantoor volgt de aankondigingen van de balies over de online vragenlijst: een vrijwillige fase, waarschijnlijk van november 2026 tot maart 2027, daarna een jaarlijkse vragenlijst vanaf 2027

    Goede praktijk · AVOCATS.BE, Lexgo 10/09/2026 · Te bevestigen

Uw resultaat verschijnt hier

Duid de stand van elke lijn aan. Een lijn zonder aanduiding telt als te doen.

Een kantoor van vijf advocaten aan een Vlaamse balie dat zijn antiwitwasprocedures nooit heeft uitgeschreven.

Hoe het werkt

Wat we weten over de vragenlijst

In een editoriaal van 10 september 2026 meldt AVOCATS.BE dat beide gemeenschapsordes en alle balies beslist hebben een online platform op te zetten, naar Luxemburgs model, waarop elke Belgische advocaat aangesloten wordt:

  • een vrijwillige en anonieme fase, waarschijnlijk van november 2026 tot maart 2027, die per dossier helpt bepalen of het onder de wet valt en welke risicopunten aandacht vragen;
  • een verplichte vragenlijst, elk jaar vanaf 2027, die alle Belgische advocaten beantwoorden, om na te gaan en te beoordelen hoe hun praktijk de wet toepast.

De naam van het platform, de reglementaire grondslag, de precieze data en de vragen zijn op 7 oktober 2026 niet openbaar. Deze tool neemt de vragenlijst dus niet over: ze volgt de wettelijke verplichtingen die de vragenlijst zal nagaan.

Hoe de tool werkt

  1. U kiest uw balie (OVB of AVOCATS.BE) en de omvang van het kantoor: de regels van elke Orde en de organisatie op kantoorniveau boven 25 personen bij de OVB hangen ervan af.
  2. Voor elke verplichting toont de tool het artikel en de aard: wettelijke verplichting, regel van de balie of goede praktijk. U duidt gedaan, te doen of niet van toepassing aan.
  3. Het resultaat toont eerst wat nog te doen is, met de volgende stap en de bron, daarna wat gedaan is en wat niet van toepassing is. Geen score en geen percentage: de lijst toont wat ontbreekt, niet of het kantoor in orde is.
  4. Het voorbereidingsverslag wordt geëxporteerd in PDF of Word, in de taal van uw keuze, met de versie van de lijst (2026-10).

De verplichtingen in de lijst

  • Het toepassingsgebied: de inventaris van de activiteiten van art. 5, §1, 28° en de controle bij het openen van elk dossier.
  • De algemene risicobeoordeling (art. 16 en 17) en de methode voor de individuele beoordeling (art. 19). Voor de eerste gebruikt u de tool voor de algemene risicobeoordeling, voor de tweede de risicobeoordeling van een cliënt.
  • De gedragslijnen, procedures en interne controlemaatregelen, hun bekrachtiging en hun controle (art. 8).
  • De verantwoordelijke op het hoogste niveau, de AMLCO en het interne meldkanaal (art. 9 en 10).
  • De opleiding van het personeel (art. 8 en 11), de controle van de integriteit, en de vormingspunten van de advocaten (OVB Codex, art. 53; Code van AVOCATS.BE, art. 3.27).
  • De waakzaamheid: identificatie en verificatie, uiteindelijke begunstigden en UBO-register, politiek prominente personen en sancties, verhoogde en doorlopende waakzaamheid (art. 21 tot 41).
  • Atypische verrichtingen, de melding aan de stafhouder en het mededelingsverbod (art. 45 tot 55).
  • De bewaring gedurende 10 jaar (art. 60 tot 63) en de grens van 3.000 € in contanten (art. 66 en 67).

Aandachtspunten

  • De lijst vervangt de vragenlijst noch een controle door de balie. Ze wordt met de vragenlijst vergeleken zodra die verschijnt, en krijgt dan een nieuwe versie.
  • Voor een melding is de AMLCO de advocaat die het dossier behandelt (Grondwettelijk Hof 114/2020, B.21): een verantwoordelijke op kantoorniveau meldt niet in de plaats van de advocaat van het dossier.
  • Uw antwoorden blijven in uw browser; alleen anonieme tellers, zonder inhoud, worden verzonden wanneer u de pagina sluit.

Nagegaan

De regels zijn op 7 oktober 2026 nagegaan aan de hand van de geconsolideerde tekst van de wet, de OVB Codex, de Code van AVOCATS.BE en het editoriaal van AVOCATS.BE. De tool helpt de advocaat, die verantwoordelijk blijft voor de organisatie van zijn kantoor.

Bijgewerkt op 7 oktober 2026

Veelgestelde vragen

Is de jaarlijkse antiwitwasvragenlijst verplicht?

Volgens AVOCATS.BE wordt ze vanaf 2027 elk jaar verplicht voor alle Belgische advocaten, na een vrijwillige en anonieme fase die waarschijnlijk van november 2026 tot maart 2027 loopt. De reglementaire grondslag en de precieze data zijn nog niet bekendgemaakt. Bij de OVB kan de stafhouder nu al vragenlijsten sturen (Codex, art. 72); de balie Antwerpen bijvoorbeeld bevraagt elk voorjaar ongeveer 90 tot 100 advocaten.

Welke vragen zal de vragenlijst stellen?

Die zijn op 7 oktober 2026 niet openbaar. Ze zullen nagaan hoe de praktijk de wet van 18 september 2017 toepast: daarom volgt de tool de verplichtingen van de wet en de regels van de balies. De lijst wordt met de vragenlijst vergeleken zodra die verschijnt.

Moet het kantoor een antiwitwasverantwoordelijke aanduiden?

De wet verplicht een rechtspersoon een verantwoordelijke op het hoogste niveau aan te duiden (art. 9, §1) en voorziet een AMLCO (art. 9, §2). Voor advocaten is elke advocaat persoonlijk een onderworpen entiteit; de brochure van AVOCATS.BE raadt kantoren toch aan een verantwoordelijke aan te duiden. De advocaat die alleen werkt, vervult die rollen zelf. Bij de OVB worden de maatregelen boven 25 advocaten, medewerkers en stagiairs op kantoorniveau georganiseerd.

Hoeveel vormingspunten witwaspreventie zijn nodig?

Bij de OVB minstens 1 punt per gerechtelijk jaar, van 1 september tot 31 augustus (Codex, art. 53). Bij AVOCATS.BE minstens 2 punten in de periode 2026 tot 2028, ingevoerd in LGO (Code, art. 3.27). Ook het personeel voor wie de functie het vereist, moet opgeleid zijn (art. 11 van de wet).

Mag ik het voorbereidingsverslag aan de stafhouder tonen?

Ja, als werkdocument van het kantoor. Het toont wat gedaan is, wat nog te doen is en de bron van elke verplichting. Het is geen attest en geen garantie: de stafhouder kan de algemene risicobeoordeling en de procedures zelf opvragen (art. 17).

Hulpmodel opgesteld volgens de vermelde bronnen. Na te lezen en aan te passen door de advocaat; het is geen advies en geen garantie dat de regels zijn nageleefd.